W środę, 14 października 2026 roku, w siedzibie Gminy 1 Związku Narodowego
Polskiego w Kanadzie (ZNPwK) odbyło się niezwykłe spotkanie, które na długo
zapadnie w serca i pamięć torontońskiej Polonii. W ramach programu „Ocalić od
zapomnienia” Komisja Obrony Dobrego Imienia Polski i Polaka, działająca przy Okręgu
Toronto Kongresu Polonii Kanadyjskiej (KPK OT), przy współpracy z Gminą 1 ZNPwK,
zorganizowała spotkanie z autorką książki „Z nadzieją na przetrwanie” siostrą Haliną
Pierożak MChR.
Spotkanie otworzył Prezes KPK OT Jan Cytowski przywitaniem zgromadzonych
uczestników i gości honorowych. Gośćmi honorowymi byli: Sybiraczki – siostra
Archangela Bojarczuk ze Zgromadzenia Sióstr Felicjanek, pani Czesława Krygiel i pani
Anna Dyszlewska oraz liczne grono członków Klubu Seniora „Złota Jesień” działającego
przy Gminie 1 ZNPwK. W spotkaniu uczestniczyli również: prezes Klubu Seniora „Złota
Jesień” Alicja Farmus (prezes KPK OT w latach 1997–2002), prezes Gminy 1 Józef
Aleksandrowicz, wiceprezes Gminy 1 Bartłomiej Habrowski, wiceprezes KPK OT Aniela
Gańczak, która znacząco pomogła w zorganizowaniu spotkania oraz pani Teresa
Gryczan, wolontariuszka Domu Kopernika.
Popołudnie pełne historycznej refleksji rozpoczęto od momentu głębokiego wzruszenia.
Siostra Bogusława z Domu Kopernika poprowadziła modlitwę w intencji zmarłej
zaledwie kilkanaście dni wcześniej, 27 września 2026 roku, śp. siostry Alfonsy
Kunickiej. Ta powszechnie szanowana zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Felicjanek
była żywym symbolem polskich losów – jako dziecko ocalała z jednej z pierwszych
wywózek na Syberię, a po latach tułaczki znalazła swój dom i miejsce posługi w
Kanadzie. Jej pamięć uczczono w atmosferze powagi i wdzięczności za świadectwo
życia.
W pierwszej części spotkania p. Jan Cytowski, jako przewodniczący Komisji Obrony
Dobrego Imienia Polski i Polaków, przedstawił kilka przykładów inicjatyw Okręgu
Toronto KPK w zakresie szeroko rozumianego wyrażenia ”Ocalić od zapomnienia” – od
zapomnienia o naszej przeszłości i ludziach, którzy tę przeszłość wypełniali i
kształtowali.
- Ostatnio przekazano do Archiwum IPN dużą, drugą partię zdjęć i listów po śp.
Wandzie i płk. Zdzisławie Krasnodębskich, którzy mieszkali w Domu Kopernika. - W 2024 w Domu Kopernika zorganizowano spotkanie z autorką książki „Dzieci
Maharadży” Moniką Kowaleczko-Szumowską, która dokumentuje losy polskich dzieci
wywiezionych z rodzicami na Syberię, ich drogę przez Bliski Wschód, Indie i Palestynę
w czasach II wojny światowej. - W 2025 roku zorganizowano prezentację filmu „Syberiada Polska” w Domu
Zgromadzenia Sióstr Felicjanek w Mississaudze.
Wspomniał również o wsparciu publikacji Stanisława Woźniaka, żołnierza Armii
Krajowej i powstańca warszawskiego, opisującej jego dramatyczne losy wojenne.
Przybliżaniu historii naszej Ojczyzny służy stała współpraca z historykiem dr Leszkiem
Pietrzakiem autorem portalu „Zakazane Historie”. Informacje o tym są umieszczane na
stronie KPK OT.
Podsumowując wprowadzenie, p. Cytowski przypomniał słynne słowa Marszałka Józefa
Piłsudskiego, do których często odwoływali się i ożywiali je później wielcy, duchowi
ojcowie narodu – błogosławiony Prymas Stefan Wyszyński oraz święty Jan Paweł II.
Skrócone sformułowanie: „Kto nie dba o swoją przeszłość, nie ma przyszłości” stało się
idealnym wprowadzeniem do tematu spotkania.
Głównym punktem programu była prelekcja siostry Haliny Pierożak, zakonnicy ze
Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Chrystusa Króla dla Polonii Zagranicznej.
Siostra Halina, absolwentka teologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w
Poznaniu, od lat realizuje swoją misję poza granicami Polski – najpierw w Grecji i
Wielkiej Brytanii, a od 2020 roku w Kanadzie. Jej najnowsze wydanie książki „Z
nadzieją na przetrwanie” (2026) to dzieło niezwykłe – zapis poruszających rozmów z
ostatnimi żyjącymi świadkami stalinowskich deportacji, którzy po wojennej zawierusze
osiedli w Kanadzie oraz w Wielkiej Brytanii.
Autorka przedstawiła zebranym bogatą prezentację multimedialną oraz wygłosiła krótki
referat o powstawaniu publikacji.
Atmosfera na sali stała się jeszcze bardziej poruszająca, gdy swoimi osobistymi i
pełnymi emocji wspomnieniami z pobytu w Indiach, gdzie polskie dzieci z Syberii
znalazły bezpieczny azyl, podzieliły się uczestniczki tamtych wydarzeń, pani Czesława
Krygier oraz pani Anna Dyszlewska.
Spotkanie zakończyło się akcentem wsparcia dla tej cennej inicjatywy. Uczestnicy mieli
okazję zakupić książkę i uzyskać osobisty autograf autorki. Kongres Polonii
Kanadyjskiej Okręg Toronto zakupił 10 egzemplarzy publikacji. Książki te zostaną
przekazane do bibliotek polonijnych, aby służyły kolejnym pokoleniom Polaków w
Kanadzie.
To wyjątkowe, przepełnione serdecznością, ale też głębokim patriotyzmem i
wzruszeniem spotkanie wpisało się w kalendarz najważniejszych wydarzeń kulturalnych
torontońskiej Polonii. Pokazało ono, że pamięć o Sybirakach wciąż tętni żywym i
mocnym rytmem za oceanem.
Krystyna Sroczyńska
Komisja Informacji KPK OT
Fot. Aniela Gańczak