W brzmieniu uchwalonym przez XXIV-ty Zjazd Kongresu Polonii Kanadyjskiej, z poprawkami przyjętymi przez Zjazdy:
XXIV w Vancouver, B.C. 1976 XXVIII w Toronto, Ont. 1984 XXIX w Toronto, Ont. 1986 XXX w Edmonton, Alberta 1988
z 1944 r.
Delegaci Polonii Kanadyjskiej zebrani na Zjeździe w Toronto, Ontario, w dniu 2, 3 i 4-go września 1944 roku, świadomi swych obowiązków względem Kanady, a take Ojczyzny swych braci i przodków - Polski, ślubując uroczyście lojalną służbę Kanadzie, pomnąc take związek serc i krwi łączących nas z Macierzą Polską, postanawiając dla lepszego wykonywania swych obywatelskich obowiązków względem Kanady, dla lepszej obrony imienia polskiego i niesienia bardziej zorganizowanej pomocy braciom Połakom, powołać do życia stały organ współpracy Polonii Kanadyjskiej.
W ramach wielokulturowego społeczeństwa kanadyjskiego obowiązkiem naszym jest przekazanie obecnemu i następnym pokoleniom tysiącletniego dorobku kulturowego oraz zasad współżycia, jakie przez pokolenia przyświecały Narodowi Polskiemu.
Więzy krwwi i pochodzenia łączące nas z Macierzą Polską nakładają na nas obowiązek bronienia zawsze i wszędzie praw Narodu Polskiego i każdego Polaka do wolności, niezależności i swobodnego stanowienia o własnym losie.
Par. 1. Nazwa Organizacji brzmi: -w języku polskim: KONGRES POLONII KANADYJSKIEJ -w języku angielskim: CANADIAN POLISH CONGRESS -w języku francuskim: CONGRES CANADIEN POLONAIS
Par. 2. Terenem działania Kongresu Polonii Kanadyjskiej jest Kanada.
Par. 3. Siedzibą Kongresu Polonii Kanadyjskiej jest miasto Toronto w prowincji Ontario. Każdorazowy Walny Zjazd może na określony czas ustalić inną siedzibę Kongresu na terenie Kanady.
Par. 4. Dla celów dokumentalnych Kongres Polonii Kanadyjskiej używa pieczęci okrągłej, wyciskanej i suchej z napisem: "Kongres Polonii Kanadyjskiej - Canadian Polish Congress - Congres Canadien Polonais".
Par. 5. 1) Kongres Polonii Kanadyjskiej, określany również słowem "Kongres" jest zrzeszeniem polonijnych organizacji i stowarzyszeń, świeckich i religijnych wszystkich wyznań prawnie działających na terenie Kanady.
2) Kongres jest polonijną organizacją kanadyjską. W działalności swej kieruje się Kongres przepisami praw kanadyjskich, dobrem Kanady, Polonii Kanadyjskiej i Narodu Polskiego.
3) Kongres Polonii Kanadyjskiej utrzymuje stałą łączność i wymianę myśli z organizacjami polonijnymi w wolnym świecie, opierającymi swą działalność" na ideologii o zasadach zgodnych z podstawą działalności Kongresu Polonii Kanadyjskiej.
Par. 6. Celami Kongresu Polonii Kanadyjsklej są: 1) Reprezentowanie Polonii Kanadyjskiej.2) Obrona interesów Polonii Kanadyjskiej.
3) Koordynacja i ogólne popieranie prac organizacji polonijnych na terenie Kanady.
4) Wykazywanie głębokiego i czynnego zainteresowania we wszystkich przejawach życia kanadyjskiego oraz dążenie do zapewnienia członkom polskiej grupy pełnego udziału w życiu politycznym, ekonomicznym i kulturalnym Kanady.
5) Krzewienie, pogłębianie i rozszerzanie kultury polskiej w oparciu o tradycje oraz myśl. polską.
6) Pomoc nowym imigrantom polskim w przystosowaniu się do życia w Kanadzie.
7) Pop ieranie organizacji i stowarzyszeń młodzieży polskiego pochodzenia w oparciu o polską historię, kulturę i tradycje narod owe.
8) Zaznajamianie społeczeństwa kanadyjskiego z wkładem Polaków do kultury i cywilizacji Kanady i reszty świata.
9) Zacieśnianie więzów łączących Polonię Kanadyjską z resztą społeczeństwa kanadyjskiego w oparciu o politykę wielokulturowości.
10) Troska o prawa i obrona dobrego imienia Narodu Polskiego oraz szerzenie prawdy historycznej o Polsce.
11) Propagowanie i obrona praw Narodu Polskiego do niepodległości i pełnej wolności w myśl Deklaracji Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych.
12) Utrzymanie i pogłębianie łączności z Narodem Polskim przy zachowaniu pełnej niezależności od władz Polskiej Republiki Ludowej i ich czynników.
Par. 7. Środki materialne potrzebne do osiągnięcia powyższych celów czerpie Kongres Polonii Kanadyjskiej z:
1) składek i opłat członkowskich,
2) ofiar, zbiórek i imprez na rzecz Kongresu,
3) darowizn i zapisów,
4) własnego majątku ruchomego i nieruchomego.
Par. 8. Członkiem zwyczajnym Kongresu Polonii Kanadyj skiej może być polonijna organizacja lub stowarzyszenie zarówno świeckie jak religijne każdego wyznania, prawnie działające na terenie Kanady.
Za organizacja w rozumieniu niniejszego Statutu uważa się samodzielną organizacja lub terenowy oddział organizacji centralnej, działającej na terenie jednej prowincji lub całej Kanady (vide par. 5).
Par. 9. Członkiem Kongresu Polonii Kanadyjskiej nie może być organizacja lub stowarzyszenie działające na szkodę Narodu Polskiego, Polonii, Kanady i jej ustroju demokratycznego
względnie współpracujące z podobną organizacją albo stowarzyszeniem, jak również organizacja o ideologii komunistycznej lub propagująca ustrój totalitarny (vide par. 5).
Par. 10. Organizacja lub stowarzyszenie, które chce zostać członkiem zwyczajnym Kongresu Polonii Kanadyjskiej, zgłasza na przystąpienie do Kongresu. Do zgłoszenia przystąpienia należy dołączyć odpis uchwały Walnego Zebrania organizacji oraz potwierdzony odpis statutu organizacji lub stowarzyszenia.
Par. 11. Zarząd Główny Kongresu Polonii Kanadyjskiej, po zbadaniu opinii właściwego Okręgu, decyduje o przyjęciu lub ewentualnej odmowie przyjęcia. Od decyzji odmownej służy Okręgowi lub organizacji prawo odwołania się do Walnego Zjazdu Kongresu. W wypadku organizacji spoza Okręgu jest ona upoważniona do złożenia odwołania na piśmie do Walnego Zjazdu Kongresu.
Par. 12. 1) Kongres Polonii Kanadyjskiej jest wyrazicielem dążeń i potrzeb polskiej grupy w Kanadzie. 2) Organizacja lub stowarzyszenie przystępujące do Kongresu zachowuje samodzielność organizacyjną w ramach swoj ego statutu. 3) Wszelkie zmiany i uzupełnienia statutu organizacji członkowskiej winne być przedkładane przez nią bezzwłocznie Zarządowi Głównemu Kongresu. Zarząd Główny Kongresu po zapoznaniu się ze zmianami (uzupełnieniami) i po zasięgnięciu opinii właściwego Okręgu Kongresu wydaje postanowienie. Od tego postanowienia służy odwołanie do Rady Kongresu.
Par. 13. 1. Organizacje członkowskie Kongresu mają prawo:
2. Członkowie organizacji kongresowych, obywatele kanadyjscy mają bierne prawo wyborcze do Władz Kongresu.
Par. 14. Obowiązkiem organizacji członkowskiej Kongresu jest:
Par. 15. Organizacja tract prawa członkowskie przez:
1) wystąpienie z Kongresu Polonii Kanadyjskiej, 2) likwidacja, 3) pozbawienie praw członkowskich.
Par. 16. Mocą uchwały Walnego Zjazdu na wniosek Zarządu Głównego, organizacja może być pozbawiona członkostwa, jeżeli: 1) zalega z opłatą składek członkowskich przez dwa lata, 2) nie wykonuje uchwał Walnego Zjazdu lub Zarządzeń władz Kongresu,
3) wstępuje do organizacji, stowarzyszenia lub instytucji o celach sprzecznych z celami Kongresu, lub rozwij a działalność z tymi celami niezgodną (par. 9).
Par. 17. Do czasu rozpatrzenia wniosku o pozbawienie członkostwa przez najbliższy Walny Zjazd, Zarząd Główny może członka zawiesić w jego prawach. Od tej decyzji służy prawo odwołania do Komisji Spraw Spornych (par. 42 p.5).
Par. 18. A. Władze Kongresu: 1) Walny Zjazd, 2) Rada Kongresu, 3) Zarząd Główny, 4) Główna Komisja Rewizyjna, 5) Komisja Spraw Spornych.
B. Kadencja władz Kongresu trwa 2 lata.
C. Do władz Kongresu mogą wchodzić tylko osoby będące członkami zwyczajnymi organizacji członkowskich Kongresu, posiadające obywatelstwo kanadyjskie.
Par. 19. Walny Zjazd jest najwyższą władzą Kongresu Polonii Kanadyj skiej . Miejsce i datę Walnego Zjazdu wyznacza Zarząd Główny Kongresu po porozumieniu z Zarządami Okręgów, o ile Walny Zjazd nie zadecydował o tym już uprzednio. Zwyczajny Walny Zjazd odbywa się co dwa łata w ostatnim kwartałe roku kalendarzowego. Zjazd zwołuje Zarząd Główny.
Par. 20. W razie niezwołania Walnego Zjazdu przez Zarząd Główny we właściwym czasie, decyzję co do sposobu zwołania Walnego Zjazdu poweźmie Rada Kongresu. tutu zgłoszonego bez zachowania terminu z par. 48 pkt. 1
Par. 21. Nadzwyczajny Walny Zjazd winien być zwołany przez Zarząd Główny na żądanie 1/3 członków Kongresu reprezentujących co najmniej 1/3 ogólnej ilości mandatów biorących udział w poprzednim Walnym Zjeździe, lub na skutek uchwały Rady Kongresu.
W ważnych wypadkach Zarząd Główny zwołać może Nadzwyczajny Walny Zjazd z własnej inicjatywy.
Par. 22. 1) Walny Zjazd składa się z delegatów organizacji członkowskich, w ilości określonej przez Regulamin. W obradach mogą brać udział członkowie Rady, Zarządu Głównego Głównej Komisji Rewizyjnej Kongresu z głosem doradczym prawem stawiania wniosków. 2) Płatny pracownik Zarządu Głównego, Zarządu Okręgu oraz organizacji członkowskiej Kongresu nie może być delegatem swego pracodawcy na Walnym Zjeździe Kongresu lub być członkiem Władz Kongresu.
Par. 23. Do kompetencji Walnego Zjazdu należy: 1) Ustalenie i przyjęcie zasad postawy ideowej Kongresu Połonii Kanadyj skiej zgodnie z przepisami niniejszego Statutu oraz ustalenie przepisów wykonawczych do powyższej uchwały. Uchwała Walnego Zjazdu zapada większością 3/4 głosów delegatów. W wypadku nie uzyskania wymaganej większości 3/4 głosów, pozostaje w mocy poprzednia uchwała. 2) Przyjęcie sprawozdań władz Kongresu oraz audytora udzielenie Zarządowi Głównemu absolutorium. 3) Wybór Zarządu Głównego, Głównej Komisji Rewizyjnej, audytora oraz Komisji Spraw Spornych. 4) Uchwalenie budżetu, składek oraz innych świadczeń członkowskich. 5) Upoważnienie Zarządu Głównego do zaciągania pożyczek, oraz nabywania lub sprzedaży nieruchomości. 6) Pozbawienie praw członkowskich. 7) Zmiana Statutu. 8) Likwidacja Kongresu Polonii Kanadyjskiej. 9) Ostateczna decyzja we wszystkich sprawach Kongresu.
Par. 24. 1) Walny Zjazd jest prawomocny przy obecności delegatów reprezentujących co najmniej 1/2 mandatów Kongresu. 2)Do ważności uchwał Walnego Zjazdu wymagana jest większość oddanych głosów, z wyjątkiem spraw w których wymagana jest kwalifikowana większość. 3) Do ważności uchwał odnośnie zmian Statutu, dopuszczenia pod obrady Walnego Zjazdu wniosku o zmianę Sta4) tutu zgłoszonego bez zachowania terminu z par. 48 pkt.1 Statutu, pozbawienie praw członkowskich i dla uchwalenia zasad postawy ideowej wymagana jest większość 3/4 oddanych głosów.
4) Do ważności uchwały o likwidacji Kongresu Polonii Kanadyjskiej wymagana jest większość.reprezentujących co najmniej 3/4 Kongresu. 3 /4 oddanych glosów wszystkich mandatów
Par. 25. W skład Rady Kongresu wchodzą:
1) Prezesi lub ich zastępcy Zarządów Głównych (Centralnych) organizacji członkowskich posiadających trzy lub więcej oddziały będące członkami Kongresu.
2) Prezesi Okręgów K.P.K. lub ich zastępcy. 3) Prezes Funduszu Wieczystego Milenium lub jego zastępca.
Par. 26. Rada Kongresu jest organem powołanym do czuwania nad prawidłowością i celowością funkcjonowania Kongresu i w związku z tym do jej kompetencji należy:
1) Dopilnowanie wykonania uchwał Walnego Zjazdu. 2) Zwołanie Walnego Zjazdu w razie nie zwołania go przez Zarząd Główny w terminie statutowym lub z innych powodów. 3) Zatwierdzenie Regulaminów Kongresu (par. 28, p.7) oraz ich zmian. 4) Interpretacja przepisów Statutu i Regulaminów Kongresu. 5) Rozstrzyganie innych spraw administracyjnych wniesionych do Rady przez Zarząd Główny Kongresu. 6) Rozpatrywanie odwołań od orzeczeń Komisji Spraw Spornych. 7) Uprawnienie z par. 12 pkt. 3 oraz par. 38 niniejszego Statutu. Rada wykonuje swoje obowiązki zgodnie z Regulaminem Rady.
Par. 27. Zarząd Główny Kongresu: 1) jest naczelną władzą wykonawczą Kongresu Polonii Kanadyjskiej, 2) prowadzi wszystkie jego sprawy i reprezentuje Kongres wobec władz i osób trzecich.
Par. 28. W szczególności Zarząd Główny: 1) wykonuje uchwały Walnego Zjazdu i Rady, 2) administruje majątkiem Kongresu, 3) czuwa nad powierzonymi mu funduszami specjalnymi i
dysponuje nimi w ramach budżetu według uchwał Walnego Zjazdu, lub zgodnie z wolą ofiarodawców, 4) reprezentuje Polonię Kanadyjską wobec władz federalnych Kanady oraz Polonii w innych krajach, 5) opracowuje wnioski na Walny Zjazd Kongresu, 6) nadaje kierunek życiu organizacyjnemu Polonii i wprowadza w życie cele Kongresu (par. 6 Statutu), 7) uchwala projekty Regulaminów Kongresu i ich zmian i przedstawia je do zatwierdzenia Radzie (par. 26 p.3).
Par. 29. Zarząd Główny składa się z: 1) prezesa, 2) pierwszego wiceprezesa, który z urzędu zastępuje prezesa, 3) 2-ch lub więcej wiceprezesów, 4) wiceprezesów terenowych dla rejonów Kongresu w Kanadzie, 5) sekretarzy: generalnego i protokolarnego, 6) skarbnika generalnego i j ego zastępcy, 7) co najmniej 5-ciu członków Zarządu. Wszystkie funkcje w Zarządzie Głównym są pełnione honorowo.
Par. 30. Prezes Zarządu Głównego w oparciu o Statut: 1) reprezentuje Kongres, 2) czuwa nad wykonaniem uchwał Walnego Zjazdu, Rady i Zarządu Głównego Kongresu, 3) otwiera Walny Zjazd i przewodniczy mu do chwili wyboru Przewodniczącego Zjazdu, 4) zwołuje zebrania Zarządu Głównego i przewodniczy tym zebraniom, 5) czuwa nad należytym sprawowaniem funkcji przez innych członków Zarządu.
Par. 31. 1) Wiceprezesi Zarządu Głównego zastępują w razie potrzeby prezesa Zarządu Głównego oraz wykonują prace zlecone im przez Zarząd i prezesa. 2) Wiceprezesi terenowi reprezentują Zarząd Główny na swoim terenie, pilnują wykonania uchwał i zaleceń Walnego Zjazdu, Rady i Zarządu Głównego oraz pełnią funkcję łącznika pomiędzy Polonią swoj ego terenu 1 Zarządem Głównym.
Par. 32. 1) Sekretarz generalny Zarządu Głównego odpowiedzialny jest za biuro i akta Kongresu i wykonuje polecenia Zarządu i prezesa pomaga sekretarzowi generalnemu w jego pracach.
Par. 33. a) Skarbnik Zarządu Głównego: 1) czuwa nad należytym wpłacaniem do kasy Kongresu składek i opłat członkowskich, 2) czuwa nad funduszami specjalnymi Kongresu, 3) odpowiada za księgowość i sprawy finansowe Zarządu Głównego. b) Zastępca skarbnika generalnego wykonuje prace zlecone mu przez skarbnika.
Par. 34. Członkowie Zarządu Głównego wykonują prace zlecone przez Zarząd Główny.
Par. 35. W miarę potrzeby Zarząd może powołać do współpracy stale lub czasowo komisje i referaty spoza grona członków Zarządu. Zarząd określa zadania i zakres działania komisji oraz wytyczne ich pracy.
Par. 36. Zebrania Zarządu Głównego winny odbywać się przynajmniej raz na miesiąc.
Par. 37. Zarząd Główny jest odpowiedzialny za swoją działalność przed Walnym Zjazdem.
Par. 38. Zarząd Główny może zawiesić członka zarządu w prawach i obowiązkach w razie stwierdzenia nadużyć lub nie wykonywania przez niego obowiązków członka Zarządu. Zawieszonemu członkowi służy prawo odwołania do Rady Kongresu (par. 26 pkt.7).
Par. 39. 1) Główna Komisja Rewizyjna sprawdza gospodarkę majątkiem i funduszami Kongresu Polonii Kanadyjskiej, imprez i akcji prowadzonych w imieniu Kongresu oraz prawidłowość prowadzonych ksiąg i stawia na Walnym Zjeżdzie wniosek w sprawie absolutorium dla ustępującego Zarządu Głównego. 2) Audytor, wybrany przez Walny Zjazd na okres kadencji przeprowadza oficjalną kontrolę gospodarki finansowej Zarządu Głównego Kongresu i jego organów celem ustalenia ich prawidłowości i zgodności z przepisami prawa.
Par. 40. Główna Komisja Rewizyjna składa się z przewodniczącego, dwóch członków i trzech zastępców. Co najmniej dwóch członków tej Komisji musi posiadać znajomość zasad księgowości.
Par. 41. Koszty związane z pełnieniem funkcji przez audytora oraz członków Komisji Rewizyjnej pokrywa Zarząd Główny Kongresu.
Par. 42. Komisja Spraw Spornych kieruje się swoim Regulaminem i ma za zadanie rozstrzyganie spraw spornych: 1) pomiędzy organizacjami członkowskimi, 2) pomiędzy organizacją lub organizacjami członkowskimi , z jednej strony, a organami Kongresu z drugiej oraz pomiędzy poszczególnymi organami Kongresu, z wyjątkiem Walnego Zjazdu i Komisji Spraw Spornych, 3) wynikłych na tle kompetencji władz Kongresu, 4) wszelkich innych spraw spornych pomiędzy członkami Kongresu, a organizacjami spoza Kongresu, w których obie strony wyrażą zgodę na rozstrzygnięcie sprawy przez Komisję, 5) wynikłych z zastosowania przepisu par. 17 Statutu Kongresu.
Par. 43. Komisja Spraw Spornych składa się z przewodniczącego, 6 członków i 6 zastępców, po 2 członków i 2 zastępców z rejonów Wschodniego, Centralnego i Zachodniego Kongresu.
Par. 44. Organizacje należące do Kongresu, mogą być zorganizowane terytorialnie w Okręgi.
Par. 45. Zarząd Główny ustala i organizuje Okręg Kongresu tam, gdzie uzna to za stosowne. Strukturę Okręgów określa osobny regulamin ramowy.
Par. 46. 1. Organizacje i stowarzyszenia polonijne, pragnące współpracować z Zarządem Głównym Kongresu lub z Zarządami Okręgowymi w ogólnych ich zadaniach lub w pracy specjalnej, mogą zgłosić na piśmie współpracę na zasadzie afiliacji, dołączając odpis swego Statutu.
Ewentualny udział finansowy ustala specjalna umowa.
Par. 47. Osobom fizycznym i prawnym, szczególnie zasłużonym dla dobra Polonii Kanadyjskiej, może być nadana Odznaka Honorowa łub Dyplom Zasługi Kongresu. Ustanawia się Odznakę Honorową brązową, srebrną i złotą. Tryb nadawania Odznaki Honorowej i Dyplomu Zasługi Kongresu, ustala "Regulamin Odznaczeń Honorowych Kongresu Polonii Kanadyjskiej".
Par. 48. 1. Przepisy niniejszego Statutu mogą być zmienione na mocy uchwały Walnego Zjazdu Kongresu powziętej większością 3/4 głosów reprezentowanych na Zjeździe. Proponowane zmiany winne być podane do wiadomości członków Kongresu na 3 miesiące przed Walnym Zjazdem. 2. Zmiany Statutu proponowane na Walnym Zjeździe Kongresu bez zachowania terminu określonego powyżej, mogą być przedmiotem dyskusji i uchwały na tym Zjeździe jedynie, jeżeli wniosek o podanie ich pod obrady uzyska 3/4 głosów reprezentowanych na Walnym Zjeżdzie.
Par. 49. 1. Likwidacja Kongresu Polonii Kanadyjskiej może być dokonana uchwałą Walnego Zjazdu, powziętą większością 3/4 głosów reprezentujących co najmniej 3/4 wszystkich mandatów Kongresu.
2. W wypadku powzięcia uchwały o likwidacji Kongresu Polonii Kanadyjskiej Walny Zjazd określi sposób zadysponowania majątkiem Kongresu oraz wybierze Komisję Likwidacyjną.
Majątek może być użyty tylko na cele społeczne polonijne.
Par. 50. Statut niniejszy i wszelkie jego zmiany i uzupełnienia jest wydany w trzech językach: polskim, angielskim i francuskim. W razie wątpliwości obowiązuje tekst angielski.